XỨ ĐẠO TÂN ĐỘ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Tân Độ là một thôn Công giáo toàn tòng, làng văn hoá thuộc xã Hồng Minh, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây. Cả làng có 5 dòng họ chính đó là họ _dsc00121Nguyễn, họ Đỗ, họ Vũ, họ Đặng, họ Bùi. Các dòng họ Tân Độ có truyền thống đoàn kết, thân ái giúp nhau phát triển kinh tế và xây dựng cuộc sống. Xã Hồng Minh nói chung, thôn Tân Độ nói riêng là xã, làng đa nghề, như trồng trọt, chăn nuôi,..và phát triển dịch vụ. Trong những ngành nghề trên nuôi lợn là chính; mỗi năm Tân Độ xuất chuồng hàng trăm tấn lợn. Chính vì vậy đời sống của nhân dân ngày càng được nâng lên rõ rệt, không có hộ đói, số hộ nghèo chỉ còn trên 2%, (theo tiêu chí mới) thu nhập bình quân từ 4-5 triệu đồng/người/năm. Đến nay 100% hộ gia đình có nhà lợp ngói, 40% đường làng được đổ bê tông, 95% hộ gia đình đã có phương tiện nghe nhìn; nhiều hộ mua sắm được những tiện nghi đắt tiền khác như: ô tô, xe máy, ti vi, và đồ gỗ các loại.v.v.


Cùng với phát triển kinh tế, Tân Độ còn tích cực tham gia hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sông văn hoá ở khu dân cư, sống tốt đời đẹp đạo”, của Uỷ ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam phát động. Vì thế nên Tân Độ đã sớm được công nhận là làng văn hoá cấp tỉnh. Xứ đạo Tân Độ được như hôm nay là cả một quá trình phấn đấu không mệt mỏi.

Thành tựu lớn nhất, điển hình nhất không phải là kinh tế mà là ý thức và thành quả xây dựng, bảo vệ môi trường sinh thái. Vì chăn nuôi có tính phổ biến trong làng, nếu không có những giải pháp theo đúng quy trình vệ sinh thì không tránh khỏi có mùi của các loại chất thải gây ô nhiễm nghiêm trọng. Nhưng vào những ngày này, đến Tân Độ chúng ta lại thấy đường làng ngõ xóm phong quang sạch đẹp, có cây xanh bóng mát, trong từng gia đình, nhà thờ và trường học, các câu lạc bộ đều gọn gàng ngăn nắp…và đặc biệt nhất, ngạc nhiên nhất là không hề thấy có sự ô nhiễm môi trường như suy luận ở trên. Tại sao như vậy! Trao đổi với cụ Nguyễn Xuân Tiêu, Chánh trương Giáo xứ Tân Độ, phó Ban Đoàn kết công giáo huyện Phú Xuyên và các vị đại diện cho cấp uỷ, Chính quyền, MTTQ trong thôn chúng tôi thấy có lý. Như trên đã nói, Tân Độ phát triển kinh tế bằng chăn nuôi, “Người người chăn nuôi, nhà nhà chăn nuôi”. Khi chăn nuôi phát triển, nhưng không có những biện pháp xử lý vệ sinh thích hợp nên đã xuất hiện mâu thuẫn: Kinh tế phát triển, bệnh tật phát triển theo. Bệnh tật ở đây chủ yếu bệnh đường hô hấp và bệnh đường ruột.

Có những năm, hàng trăm người mắc bệnh, làm hàng chục người phải cấp cứu đi bệnh viện, đối tượng chủ yếu là người già và trẻ em. ngoài ra một số bệnh khác như dị ứng, mề đay rất khó chữa cũng xuất hiện từ khi phát triển chăn nuôi. Vậy mặt trái của chăn nuôi không dừng lại ô nhiễm môi trường nữa mà đã đe doạ sức khoẻ của mọi người và trở thành một vấn đề bức xúc lớn trong thôn. Vì chăn nuôi là liên quan đến thức ăn, chuồng trại, chất thải .v.v. Những vấn đề trên ảnh hưởng đến chất lượng không khí và nguồn nước phục vụ trực tiếp cuộc sống con người. Chuồng trại và các quy trình giải quyết chất thải không đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật sẽ gây ô nhiễm không khí và nguồn nước mà chính những con người nơi đó hàng ngày sử dụng. Đầu tiên chỉ có hơn chục hộ nuôi, mỗi hộ 5-7 con; về dsc027642sau mỗi ngày một nhiều. Phân lợn không có sự thống nhất bảo quản, cống rãnh chỗ to, chỗ nhỏ, chỗ cao, chỗ thấp và mọi người tự do thải mọi thứ làm cho cống thường xuyên bị tắc. Thực trạng trên đã phát sinh bệnh tật là điều không tránh khỏi. Lúc này, cấp uỷ Đảng, Chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân, Ban hành giáo và hầu hết mọi người đều thấy rằng cần phải làm gì để cải tạo môi trường hiện nay. Đầu năm 1995, chi bộ có Nghị quyết cải tạo và bảo vệ môi trường, đồng thời phân công nhiệm vụ cụ thể cho Chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể thực hiện.

Chính quyền xây dựng kế hoạch và các giải pháp; Ban công tác Mặt trận phối hợp với Ban hành giáo tổ chức tuyên truyền vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện. Việc đầu tiên phải bổ sung vào Hương ước những điều khoản quy định về bảo vệ môi trường, bổ sung vào các tiêu chí bình xét các danh hiệu thi đua; tiếp theo thành lập ban bảo vệ môi trường, thành phần gồm đại diện cấp uỷ Đảng, Chính quyền, Ban công tác Mặt trận, Ban hành giáo. Căn cứ nội dung Hương ước, Chính quyền thôn đưa ra những quy định cụ thể về quy cách chuồng trại, quản lý tiêu huỷ chất thải và cống rãnh thoát nước; tiêu chuẩn công trình vệ sinh, quy định mỗi ngày dọn chuồng trại một lần, chất thải rắn phải tập kết vào một nơi do thôn quy định; nước thải trước khi ra rãnh thoát nước chung phải qua hố ga để tránh tắc cống, đồng thời quy định những hình thức xử phạt vi phạm nêu trên. Khuyến khích phát triển mô hình vườn trại, đào ao nuôi cá, làm công trình vệ sinh tự hoại và xây dựng hệ thống Biôga, cải tạo rãnh thoát nước, tiến tới 100% cống thoát nước có nắp đậy.

Tổ chức cho bà con thảo luận, tham quan học tập các mô hình tốt để đóng góp xây dựng quy trình thực hiện ở địa phương. Để các tiêu chí trở thành hiện thực, Chính quyền thôn đề ra chế tài xử phạt cụ thể là: Định kỳ 3 tháng một lần Ban quản lý môi trường kiểm tra toàn diện về các mặt như: chuồng trại, hố ga, công trình vệ sinh. Cứ mỗi loại không đạt 5 điểm trở lên phạt 50.000đ, từ lần thứ 3 trở đi phạt 100.000đ.v.v. Trước khi thực hiện Chính quyền tổ chức cho nhân dân thảo luận, học tập, nâng cao ý thức tự giác và sự đồng tình ủng hộ những nội dung biện pháp nêu trên. Sau khi đã có sự thống nhất cao Mặt trận, các đoàn thể tổ chức ký cam kết. Chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể 6 tháng sơ kết, cuối năm tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm. Đặc biệt những nội dung biện pháp của chính quyền đã được Ban hành giáo cũng như Hội đồng giáo xứ nhiệt tình ủng hộ. Việc đầu tiên của giáo xứ phát động phong trào xây dựng “Xứ họ đạo văn minh” với những tiêu chí cụ thể, phân công mỗi Hội đoàn chịu trách nhiệm giúp đỡ nhau trong Hội hoàn thành một đến hai tiêu chí.

Mỗi tháng có chuyên đề hoạt động và được thường xuyên quán triệt, nhắc nhở ở các buổi sinh hoạt tôn giáo, coi đây là một nội dung quan trọng của hoạt động sống đạo trong xứ Kế hoạch xây dựng và bảo vệ môi trường được từng bộ phận tích cực triển khai, bước đầu đã thu được một số kết quả; nhưng còn nhiều vấn đề vướng mắc, khó khăn như: ý thức tự giác người dân chưa cao, quan điểm đánh giá còn khác nhau; việc cải tạo cống rãnh, nâng cấp đường làng còn thiếu kinh phí và cũng không ít gia đình chưa đủ những điều kiện để thực hiện những nội dung đã bàn.v.v. Khắc phục những khó khăn trên, Mặt trận, các đoàn thể phối hợp với Ban hành giáo đã có nhiều hình thức vận động mọi người phát huy truyền thống tương thân tương ái, đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau và đặc biệt Hội đồng giáo xứ hướng dẫn cho các Hội đoàn tổ chức học tập và thi hát những bài hát về nội dung Thư chung năm 1980 của Hội đồng Giám mục Việt Nam, vì Thư chung 1980 có những nội dung hướng dẫn hoạt động sống đạo gắn liền với tình yêu quê hương, đất nước phục vụ thiết thực cho việc cải tạo, xây dựng môi trường sinh thái….

Hơn nữa chính lúc này, một người con quê hương là Bùi Văn Thử, linh mục quản xứ Tân Hương, tỉnh Kon Tum, sau nhiều năm xa quê đã về thăm lại nơi chôn nhau, cắt rốn của mình. Cụ rất phấn khởi thấy đời sống bà con khá giả, một điều vui hơn khi thấy rằng lãnh đạo địa phương cùng Hội đồng giáo xứ đang đồng tâm hiệp lực cải tạo, xây dựng môi trường sinh thái quê nhà, quyết tâm xây dựng Tân Độ trở thành “Xứ họ đạo văn minh”.

Trong những buổi giao giảng ở nhà thờ, những cuộc gặp gỡ với bà con xóm giềng và các vị lãnh đạo địa phương cụ tham vấn rất nhiều điều bổ ích và đóng góp cho quê hương Tân Độ những việc rất thiết thực như: làm một cuốn băng rất công phu trong đó là những lời hiệu triệu kêu gọi mọi người thực hiện tốt chủ trương của lãnh đạo địa phương, giảng giải những nội dung giáo lý nâng cao ý thức bảo vệ môi trường sáng tác những bài thơ, những bài hát sâu nặng nghĩa tình như: “… Môi trường này, như bàn tay, Chúa yêu thương các con đêm ngày, đừng để nó mai một đau lắm thay….một nhát chổi, một thùng nước; hãy làm sạch con đường ta bước…. Môi trường này là của Chúa ban cho; con hãy làm cho Tân Độ sạch như Singapo. Những câu hát trên, được mở đều đặn vào 5 giờ sáng ngày thứ bẩy hàng tuần. Đây như là hiệu lệnh mọi gia đình cùng làm vệ sinh nơi đã được phân công. Không những thế, cụ linh mục Bùi Văn Thử còn kêu gọi những người con Tân Độ đang sinh sống ở khắp mọi nơi có điều kiện ủng hộ phong trào cải tạo môi trường, xây dựng quê hương Tân Độ trở thành “xứ họ đạo văn minh”. Chỉ trong 6 tháng đã quyên góp được gần 100 triệu đồng đưa vào hoàn thiện hệ thống thoát nước ngầm rất hợp lý, góp phần cho xứ đạo Tân Độ bảo vệ môi trường sinh thái hiệu quả.

Các hội Thánh tự quản đều tan-do-19có những nội dung hoạt động thiết thực gắn với bảo vệ môi trường sinh thái. Bên cạnh phong trào trên, các phong trào khác cũng rất khá như phong trào thực hiện nếp sống văn hoá mới trong việc cưới, việc tang và lễ hội; hiện nay trong các đám hiếu hỷ, 100% không hút thuốc, không cỗ bàn linh đình, đặc biệt trong đám hiếu, các gia đình thực hiện đúng quy định của Hương ước “không để thi thể quá 48 tiếng trong nhà” và ăn uống thật là đơn giản. Các vấn đề xã hội khác như trộm cắp, cờ bạc và các tệ nạn xã hội không hề có, an ninh được bảo đảm nhiều năm nay, các mâu mắc nội bộ trong thôn đều được Ban công tác Mặt trận phối hợp Ban hành giáo giải quyết kịp thời và thấu tình đạt lý. Chính vì vậy, Tân Độ làng Công giáo toàn tòng thuộc huyện Phú Xuyên, Hà Tây sớm được tỉnh công nhận là làng văn hoá, đồng thời là một xứ đạo điển hình về phát triển kinh tế với việc bảo vệ môi trường sinh thái.

PHẠM VĂN ĐOÀN

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: