Lịch sử Giáo xứ Tân Độ- Giáo Phận Hà Nội- Xã Hồng Minh- Huyện Phú Xuyên- Hà Nội (5)

Tân Độ trong thời kỳ cải cách ruộng đất (1956-1957)

Cha già Phêrô Nguyễn Hữu Độ lúc đó đã 78 tuổi, được Đức Cha Giuse Maria Trịnh Như Khuê cho nghỉ hưu tại quê nhà (Tân Độ), trước đó người đang coi xứ Giang Xá. Còn cha xứ Tân Độ lúc đó là Cha Bằng đã di cư vào Nam. Đội cải cách ruộng đất chọn 20 người ở Giang xá, đầu trâu mặt ngựa, cả nam và nữ xuống Uỷ Ban Nhân Dân xã Hồng Minh chuẩn  bị đấu tố cha già Phêrô (Tân Độ thuộc xã Hồng Minh). Cả làng đều biết chuyện nên đã chuẩn bị kế hoạch cứu cha già khỏi bị tù tội.

Tối hôm đấu tố, cả làng gồm cả già và trẻ đến dự thật đông đảo. Tên đầu tiên tố xong đến tên thứ hai lên vừa nói được vài câu, cả dân làng cùng đồng thanh: “Chúng bay tố láo, tố điêu, bỏ vạ cho người vô tội” và nhiều người xông lên định đánh bọn tố láo, cả hội nghị trở nên lộn xộn nhốn nháo. Bọn tố láo quá hãi hùng bỏ chạy về uỷ ban xã còn đội cải cách ruộng đất chỉ biết đứng nhìn chịu thất bại (chúng ta cũng nên biết là vào thời điểm đó người ta thường nói: “nhất đội nhì trời” có nghĩa là “đội” có quyền hành rất lớn). Và dân  làng đã đưa cha về nhà xứ bằng yên, từ đó về sau, không thấy đội động đến cha nữa.

Trong thời cải cách ruộng đất , được cha giảng dạy về điều răn thứ bẩy- giữ đức Công bằng nên những ai được chia của gì của địa chủ, họ đều mang trả lại. Vì thật ra, trong làng có 3 người bị quy cho là địa chủ nhưng thực tế họ cũng nghèo, họ không phải là địa chủ.

Văn hoá giáo dục

Ngày xưa Tân Độ có các cụ đồ Thanh dạy học chữ Nho cho các con em trong làng (vì các cụ đồ ở Thanh Hoá ra dạy nên gọi là các cụ đồ Thanh). Đến khoảng từ năm 1900 trở đi thì có các cụ đồ nho người làng dạy như các cụ nho Trong, cụ nho Ngoài, cụ đồ Tuệ và cuối cùng là cụ phó Phượng  dạy chữ cho đến năm 1947, từ đó trong làng không còn ai dạy chữ Nho nữa. Các giấy tờ như chúc thư, văn tự mua bán trâu bò, nhà cửa đều viết bằng chữ nho cho đến năm 1945. Tuy nhiên sổ rửa tội của giáo xứ từ năm 1900 đã được viết bằng chữ quốc ngữ. Có như vậy, bởi vì ngay từ năm 1908, cố già Khanh về coi xứ , đã có các thầy về giúp xứ mở trường dạy chữ quốc ngữ.

Ngày nay, con em Tân Độ rất tích cực học hành, cấp I, II, III năm nào cũng có em là học sinh giỏi và khá. Không có em nào mù chữ. Lại có nhiều em đã và đang theo học các trường đại học và cao đẳng…

Lời kết

Bản lược sử này, chúng tôi căn cứ vào giấy tờ để lại và những lời truyền miệng của các cụ mà tổng hợp lại một cách rất sơ lược. Chắc chắn còn thiếu sót, xin quý vị  bổ sung.

Tân Độ, ngày 15-08-2006

Ngày lễ Đức Mẹ Linh Hồn Và Xác Lên Trời – quan thầy giáo xứ

Ông cố Augustinô

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s